xv
NAFNORÐ
§23.a. Sem flettur standa rússnesk nafnorð í nf.et. með upphækkuðu beygingartákni (hávísir) ásamt markstaf er sýnir málfræðikyn. Þetta gildir einnig um sérnöfn:
Nafnorð hafa ekkert sameiginlegt marktákn. Skammstafanirnar м, ж, с, мн gefa — auk upplýsinga um málfræðikyn (og tölu) — til kynna að um nafnorð sé að ræða. Sjá einnig §30.
b. Óbeygjanleg orð hafa táknið 0 (núll) (sem ekki má rugla saman við táknið ° — lítill hringur, sbr. TÁKN 18):
c. Ef nafnorð beygist ekki í almennu samræmi við málfræðikyn sitt eða orðflokk, fær það ekki hávísi, heldur fara upplýsingar um beygingu í oddklofum á eftir markstaf málfræðikynsins (sbr. TÁKN 8), t.d.:
d. Samkynsorð (tvíkynja nafnorð) eru merkt markstöfum beggja kynja með skástriki á milli:
Málfræðilega er orðið ýmist karlkyns eða kvenkyns eftir eðliskyni persónunnar hverju sinni, en það beygist alltaf eins og kvenkynsorð í 1. flokki.
e. Ef báðir liðir samsetts orðs (sem eru tengdir með bandstriki) beygjast, koma markstafirnir á eftir hinum seinni, tengdir með bandstriki eins og sjálf flettan og búnir beygingartákni hvors orðliðar um sig, t.d.:
f) Safnheiti eru merkt собир., bæði rússnesk og íslensk. Ef orð, íslenskt eða rússneskt, er aðeins til í eintölu eða fleirtölu, má taka það fram með skammstöfununum тк ед eða тк мн.
§24. Sum tvenndarorð standa í fleirtölu sem flettur, merkt мн ef notkunartíðni mælir með því. Eintölumynd er þá (ef þurfa þykir) tilgreind í oddklofum með venjulegu
letri og búin málfræðitáknum, auk þess sem hún stendur í sínu stafrófssæti með vísun til fleirtölumyndarinnar:
Sama gildir um önnur nafnorð sem notuð eru (nær) eingöngu í fleirtölu. Sé eintölumynd yfirleitt til, er hún (oftast) tilgreind í oddklofum:
Sjá einnig §7 (stofn + 2 feitletraðir punktar), §14 (um áherslu), §18 (um beygingartákn) o.fl.
§25. Að jafnaði eru aðeins algengustu smækkunaryrði tilgreind. Hafi orðið fleiri merkingar en smækkunarmerkinguna, er hún þó alltaf tilgreind ásamt hinum og þá sem sérstakur töluliður. Íslensk þýðing er ekki alltaf tilgreind, þó ávallt ef til er samsvarandi smækkunaryrði á íslensku:
§26. Dýra- og jurtlheitum fylgja jafnan hin latnesku fræðiheiti skáletruð í venjulegum svigum; komi sama tegundarnafn fyrir í fleiri heitum í sömu grein, er aðeins upphafsstafur þess endurtekinn:
§27. Sé merkingarsvið talið augljóst, er markorð þess (t.d. мат. = математика = stærðfræði, мор. = морской термин = sjómannamál) ekki viðhaft nema þá til að greina merkingu eins töluliðar (rómversks eða arabísks) frá öðrum, sjá t.d. §25 (undir головка), og §37.b. Sbr. einnig:
Ef markorð notkunarsviðs er notað til að einkenna merkingarlið án þess að um sérfræðiorð, þ.e fagmál, sé að ræða, er það sett í sviga:
LÝSINGARORÐ OG LÝSINGARHÆTTIR
§28. Lýsingarorð og lýsingarhættir standa í nf.et.kk. og eru merkt прил = прилагательное lýsingarorð og прич = причастие lýsingarháttur:
Lýsingarhættir eru tilgreindir og merktir sem lýsingarorð þegar þeir hafa lýsingarorðsmerkingu: