xvi

раздража́ть(ся)1 нсв см раздражи́ть(ся);
~ающий I прич от раздража́ть II прл athugasamur⁵ ...

Sjá einnig §3.

Ef lýsingarháttur er fyrst og fremst notaður í lýsingarorðsmerkingu, er hann merktur прил/прич; að auki má vísa til sagnarinnar:

фасо́ванный прич/прл ...
переко́шенный прич/прл ..., см перекоси́ть

§29.a. Tíð og mynd lýsingarhátta eru ekki sýndar; прич getur táknað bæði lh.nt. og lh.þt. jafnt í germynd sem í þolmynd, sbr. dæmin í §28.

b. Flettimynd þeirra lýsingarorða, sem í rússnesku eru aðeins til í kvenkyni, er kvk.et.:

жерёбая прлж ~ кобыла ...

c. Stuttform lýsingarorða (eins þótt óregluleg séu) eru ekki tilgreind sérstaklega, en gjarnan notuð í notkunardæmum greinar, sjá t.d. undir достойный.

§30. Miðstigs- og hástigsform lýsingarorða og atviksorða, sem kynnu að vefjast fyrir íslenskum notendum, eru sérstakar flettur:

гу́ще сравн. от густо́й и гу́сто
(þ.e. mst. af lýsingarorðinu густой og atviksorðinu густо).

Nafngerð lýsingarorð í kk.et. eru tilgreind sem orðflokkssammynd hins eiginlega lýsingarorðs:

вое́нный I м 〈прл〉 ... II прл ...
þ.e. I = karlkynsnafnorð sem beygist eins og lýsingarorð (í karlkyni).

Annars eru nafngerð lýsingarorð (og raðtölur) sjálfstæðar flettur:

треско́вые мн 〈прл〉 ...(Sjá §23.a.)
пе́рвое с 〈прл〉 ...

ATVIKSORÐ

§31. Atviksorð eru merkt нареч (наречие). Stírðnaðar fallmyndir í atviksmerkingu eru oftast sjálfstæðar flettur:

но́чью нареч ...
гужо́м нареч ...

Um óregluleg stigform sjá §30.

TÖLUORÐ

§32. Grunntölur eru merktar числ. (имя числительное) og raðtölur порядк. (имя порядковое).

SAGNIR

§33.a. Sagnorð eru tilgreind í nafnhætti og búin upphækkuðu beygingartákni (hávísir). Því er þó sleppt í ся-sögnum þar sem beygingartákn germyndar fyrr í greininni telst nægja. Öll sagnbrigði, þ.e. bæði horf sagna og bæði afbrigði beindarsagna (hreyfisagna sem sérstakar formdeildar, sbr. §33.h.) eru sjálfstæðar flettur. Sem kjörfletta sagnar (þ.e. það sagnbrigði sem merkingarþýðing og form-

stjórn eru tilgreind undir) er venjulega valið lokið horf (sjá þó §33.b.) og einbeind sögn þegar um beindarsagnir er að ræða; undir hinu sagnbrigðinu er svo vísað til þeirra, t.d.:

отка́пывать1 нсв см откопа́ть
ла́зить4a неоднонапр. см лезть

og tilfærðar merkingar sem óákveðna horfið (óbeinda sögnin) kann að hafa fram yfir hitt sagnbrigðið:

отдава́ть13b нсв 1.–7. см отда́ть 8. ...

Undantekning: Sé ólokið horf sýnu notadrýgra og algengara, má þó velja það sem kjörflettu:

вдава́ться4 св см вдава́ться

Ef breyttum stílblæ, breyttri deildarmerkingu (nýjum merkingarlið) o.þ.h. fylgir breytt beyging, er táknið sett á markorð, t.d.:

полоска́ть6c, разг. тж1 нсв ...

táknar að í talmáli geti sögnin beygst eftir 1. flokki (я полоскаю, o.s.frv.), þótt hún að réttu lagi gangi eftir 6. flokki c (полощу, полощешь ...). Sjá einnig TÁKN 17 og §54.

b. Sé lokið horf myndað af óloknu með forskeyti, er þó hið síðarnefnda kjörfletta, og lokna horfinu er vísað þangað:

испуга́ть1 св см пуга́ть ...

c. Standi sagnbrigði hlið við hlið í stafrófsröð meginmáls, eru þau yfirleitt tilfærð samsíða sem flettur sömu greinar, og skiptir þá ekki máli hvort er á undan — stafrófsröð ræður. Sameiginleg formstjórn beggja er skýrð á eftir síðari sögninni:

вцепи́ться4c сввцепля́ться1 нсв (в В — í A)
утиха́ть1 нсвути́хнуть3*a св ...
заземле́ние7a с~и́ть4b св~я́ть1 нсв что-л.

Þetta gildir einnig um snarhorf ef eitthvert er:

запиха́ть1 свзапи́хивать1 нсвзапихну́ть3b однокр. ...

d. Ef forskeytt lokið horf á ekki við alla merkingarliði ólokins horfs (e.t.v. aðeins einn), er vísað til viðkomandi töluliða(r) kjörflettu:

удави́ть4c св см дави́ть 7...
раздави́ть4c св 1.–2. см дави́ть 3, 5 3...
задави́ть4c св ... ср дави́ть 5–7

Sbr. einnig §33.g.

e. Á eftir sagnbrigðistákni kjörflettu (нсв, св; однокр., однонапр., неодн.) er hitt sagnbrigðið tilgreint (eru hin sagnbrigðin tilgreind í oddklofum ásamt öðrum málfræðiatriðum ef þeirra er þörf (s.s. nútíðarstofn). Ef um forskeytt lokið horf er að ræða (sbr. 33.b.), er í oddklofum eingöngu sýnt forskeytið:

откопа́ть1 св 〈нсв отка́пывать〉 ...
пуга́ть1 нсв 〈св ис-, на-〉 ...

þ.e. lokið horf er испуга́ть og напуга́ть. Þetta gildir einnig þótt kjörflettan sé ekki aðalfletta runugreinar:

завидно1 ...; ~ова́ть2a нсв 〈св с-* по-〉

þ.e. lokið horf af зави́довать er позави́довать.

*Ef það sagnbrigði sem til er vísað hefur einhverjar merkingar umfram kjörflettuna eða þar er að finna notkunardæmi, er það gefið til kynna með skammstöfuninni см (смотри = sjá). Sbr. einnig: